در منطقه کالاسپارّا واقع در جنوب‌شرقی اسپانیا، محوطه باستانی «سرو دلا بیرخن» به تازگی شواهدی از وجود یک جامعه مسیحی در قرن نهم میلادی را نمایان کرده است. این کشف نه تنها به درک بهتر روابط میان مسیحیان و مسلمانان در سده‌های نخستین اندلس کمک می‌کند، بلکه فرضیات قبلی را در مورد همزیستی مسالمت‌آمیز در این دوره به چالش می‌کشد.

حفاری‌های انجام‌شده در این محوطه، کلیسایی پالئومسیحی را به نمایش گذاشته است که به رغم اشغال مسلمانان در سال ۷۱۳ میلادی، توانسته تا نزدیک به دو قرن بعد از آن به فعالیت‌های مذهبی خود ادامه دهد. این کلیسا که در نیمه نخست سده پنجم میلادی بنا شده، بر اساس تاریخ‌گذاری کربن ۱۴، بین سال‌های ۴۱۰ تا ۴۴۰ میلادی ساخته شده و نمایانگر الگوهای معماری مشابه با کلیساهای ویزیگوتی و پرستشگاه‌های باستانی سوریه است.

یافته‌های جدید نشان می‌دهد که این کلیسا پس از ورود مسلمانان به شبه‌جزیره ایبری، همچنان به کارکرد مذهبی خود ادامه داده و هیچ نشانه‌ای از تبدیل آن به مسجد یا از دست رفتن سریع نقش آن وجود ندارد. بر اساس تحلیل‌های انجام‌شده، کلیسا تا میانه‌های قرن نهم به عنوان یک مرکز مذهبی فعال باقی مانده است. این وضعیت در چارچوب «کوره تُدمیر»، واحد اداری ایجادشده پس از پیمان سال ۷۱۳ میلادی، قابل درک است. توافقات آن زمان به جوامع مسیحی اجازه می‌دهد تا در ازای پرداخت مالیات، ساختارهای سیاسی و مذهبی خود را حفظ کنند. با توجه به این کشفیات، می‌توان نتیجه گرفت که جامعه مسیحی در این منطقه در چرخه‌های مالیاتی و تجاری دولت تازه تأسیس اندلسی شرکت داشته است.